Ο θυρεοειδής αδένας επηρεάζει σχεδόν κάθε λειτουργία του οργανισμού, από τον μεταβολισμό και την ενέργεια μέχρι τη διάθεση και τη συγκέντρωση. Όταν η λειτουργία του θυρεοειδούς διαταράσσεται, συχνά εμφανίζονται συμπτώματα που μοιάζουν με άγχος ή επιδεινώνουν το ήδη υπάρχον άγχος. Παράλληλα, το χρόνιο στρες μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον θυρεοειδή, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.
Η κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στην ορμονική ισορροπία και το άγχος βοηθά στη σωστή διάγνωση και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
Πώς συνδέεται ο θυρεοειδής με το άγχος;
Ο θυρεοειδής παράγει δύο βασικές ορμόνες, την Τ3 και την Τ4, οι οποίες ρυθμίζουν τον μεταβολισμό και την ενέργεια. Όταν η παραγωγή τους είναι μειωμένη ή αυξημένη, επηρεάζονται σημαντικά οι νευροδιαβιβαστές που σχετίζονται με τη διάθεση, όπως η σεροτονίνη, η ντοπαμίνη και η νοραδρεναλίνη.
Αυτός είναι ο λόγος που διαταραχές του θυρεοειδούς συχνά προκαλούν συμπτώματα άγχους, ευερεθιστότητας ή ακόμη και κρίσεις πανικού.
Οι δύο συνηθέστερες ενδοκρινολογικές διαταραχές που επηρεάζουν την ψυχική υγεία είναι:
- Υποθυρεοειδισμός: Μπορεί να προκαλέσει κόπωση, μειωμένη διάθεση, ευερεθιστότητα και συχνά ένα αίσθημα “εσωτερικής πίεσης”.
- Υπερθυρεοειδισμός: Προκαλεί υπερένταση, ταχυκαρδίες, τρόμο στα χέρια και έντονο άγχος.
Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
Τα συμπτώματα άγχους που σχετίζονται με τον θυρεοειδή μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το αν η λειτουργία του αδένα είναι αυξημένη ή μειωμένη.
Συμπτώματα σε υπερθυρεοειδισμό:
- Ταχυκαρδία και αίσθημα παλμών
- Νευρικότητα και εσωτερική ανησυχία
- Δυσκολία συγκέντρωσης
- Αϋπνία
- Τρόμος στα χέρια
- Διαταραχές διάθεσης
- Έντονη ευερεθιστότητα
Συμπτώματα σε υποθυρεοειδισμό:
- Ψυχική κόπωση
- Αυξημένη ευαισθησία στο στρες
- Συναισθηματική αστάθεια
- Αίσθημα “βαριάς” διάθεσης
- Μειωμένο κίνητρο
- Αδυναμία διαχείρισης καθημερινών απαιτήσεων
Πολλοί ασθενείς αναζητούν πρώτα ψυχολογική υποστήριξη, χωρίς να γνωρίζουν ότι το υπόβαθρο μπορεί να είναι ορμονικό. Για αυτό η σωστή διερεύνηση είναι κρίσιμη.
Ποια είναι τα αίτια της διαταραχής;
Η ορμονική αστάθεια που οδηγεί σε συμπτώματα άγχους μπορεί να οφείλεται σε:
- Αυτοάνοσα νοσήματα όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto ή η νόσος Graves
- Χρόνιο στρες, το οποίο επηρεάζει τον άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–επινεφριδίων
- Ανεπάρκεια ιωδίου ή σεληνίου
- Κληρονομικότητα
- Ορμονικές μεταβολές, όπως εγκυμοσύνη, λοχεία ή εμμηνόπαυση
- Φάρμακα που επηρεάζουν τις θυρεοειδικές ορμόνες
Η κατανόηση των αιτίων βοηθά στον καλύτερο σχεδιασμό της θεραπείας.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Για τη σωστή διάγνωση απαιτείται:
- Αναλυτικό ιατρικό ιστορικό
- Κλινική εξέταση
- Εξέταση αίματος για TSH, T3, T4
- Έλεγχος αυτοαντισωμάτων (anti-TPO, anti-TG, TRAb)
- Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς
Ο έλεγχος αυτός βοηθά να διαπιστωθεί αν τα συμπτώματα άγχους οφείλονται σε οργανική, ορμονική αιτία.
Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη διάγνωση:
Υποθυρεοειδισμός
- Χορήγηση θυρεοειδικής ορμόνης (λεβοθυροξίνη)
- Τακτικός επανέλεγχος για προσαρμογή δόσης
Υπερθυρεοειδισμός
- Αντιθυρεοειδικά φάρμακα
- Ραδιενεργό ιώδιο, όταν ενδείκνυται
- Σπανιότερα χειρουργική αντιμετώπιση
Σε όλες τις περιπτώσεις
- Αντιμετώπιση του άγχους με ήπιες τεχνικές χαλάρωσης
- Ρύθμιση του ύπνου
- Διατροφική υποστήριξη
- Διαχείριση στρες με κατάλληλες πρακτικές
Είναι σημαντικό το θεραπευτικό πλάνο να είναι εξατομικευμένο και να παρακολουθείται από ενδοκρινολόγο.
Τι μπορείτε να κάνετε καθημερινά για να μειώσετε το άγχος;
Η καθημερινή φροντίδα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα συμπτώματα:
- Υιοθετήστε ισορροπημένη διατροφή με επαρκές σελήνιο και μαγνήσιο
- Ασκηθείτε τακτικά, ακόμη και με ήπια μορφή άσκησης
- Εντάξτε τεχνικές χαλάρωσης όπως βαθιές αναπνοές ή διαλογισμό
- Αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης
- Βελτιώστε την ποιότητα του ύπνου
- Παρακολουθήστε συστηματικά τον θυρεοειδή σας
Η ρύθμιση των ορμονών συχνά οδηγεί σε σημαντική μείωση των ψυχολογικών συμπτωμάτων.
Συμπέρασμα
Η σχέση ανάμεσα στον θυρεοειδή και το άγχος είναι στενή και πολυπαραγοντική. Μικρές μεταβολές στις θυρεοειδικές ορμόνες μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση, τη σκέψη και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το στρες. Με έγκαιρη διάγνωση και σωστή θεραπεία, τα συμπτώματα υποχωρούν και η καθημερινότητα βελτιώνεται αισθητά.
Εάν παρατηρείτε ανεξήγητο άγχος, ταχυκαρδίες ή ξαφνικές αλλαγές στη διάθεση, απευθυνθείτε σε ενδοκρινολόγο για λεπτομερή έλεγχο.
Η Ενδοκρινολόγος στη Γλυφάδα και την Ανάβυσσο, Δρ. Αργυρώ Δάρα, διαθέτει εκτενή εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων του θυρεοειδούς. Με επιστημονική τεκμηρίωση και εξατομικευμένη προσέγγιση, στόχος είναι η αποκατάσταση της ορμονικής ισορροπίας, η ανακούφιση από τα συμπτώματα άγχους και η συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής.
